Quy hoạch xây dựng tỉnh: Kim chỉ nam trong quản lý, triển khai các công trình một cách đồng bộ

.
(Xây dựng) - Tại kỳ họp 6, Quốc hội khóa XIV đang xem xét Dự án Luật sửa đổi, bổ sung các luật có quy định liên quan đến quy hoạch (Dự án Luật). Đối với Luật Xây dựng, Dự án Luật xác định rõ các loại quy hoạch xây dựng (QHXD), bao gồm quy hoạch đô thị, quy hoạch nông thôn, QHXD khu chức năng, QHXD tỉnh, QHXD vùng liên huyện, QHXD vùng huyện. Để làm rõ vai trò của QHXD tỉnh, Báo điện tử Xây dựng đã có cuộc trao đổi với PGS.TS. KTS Đỗ Tú Lan.

-->

(Xây dựng) - Tại kỳ họp 6, Quốc hội khóa XIV đang xem xét Dự án Luật sửa đổi, bổ sung các luật có quy định liên quan đến quy hoạch (Dự án Luật). Đối với Luật Xây dựng, Dự án Luật xác định rõ các loại quy hoạch xây dựng (QHXD), bao gồm quy hoạch đô thị, quy hoạch nông thôn, QHXD khu chức năng, QHXD tỉnh, QHXD vùng liên huyện, QHXD vùng huyện. Để làm rõ vai trò của QHXD tỉnh, Báo điện tử Xây dựng đã có cuộc trao đổi với PGS.TS. KTS Đỗ Tú Lan.


PGS.TS. KTS Đỗ Tú Lan.

PV: Thưa bà, QHXD tỉnh trong Dự án luật và QHXD vùng tỉnh trong Luật Xây dựng hiện hành đề cập những nội dung cụ thể gì?

PGS.TS. KTS Đỗ Tú Lan: Thực chất QHXD tỉnh hay QHXD vùng tỉnh có thể hiểu như nhau, vì QHXD tỉnh chỉ định cho phạm vi của một tỉnh. Đối với quy mô diện tích của một tỉnh là một quy mô rộng lớn, do đó người ta sử dụng thêm từ QHXD vùng tỉnh. Nội hàm của một đồ án QHXD cho một tỉnh sẽ được nghiên cứu theo phương pháp QHXD cho một vùng theo những định hướng chiến lược.

Căn cứ theo Luật Xây dựng (năm 2014) hiện hành, QHXD vùng tỉnh là việc tổ chức hệ thống đô thị, nông thôn, khu chức năng đặc thù và hệ thống công trình hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội trong địa giới hành chính của một tỉnh hoặc một huyện, liên tỉnh, liên huyện phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong từng thời kỳ.

Nội dung đồ án QHXD vùng tỉnh gồm xác định và phân tích tiềm năng, động lực phát triển vùng; Dự báo về tốc độ đô thị hóa; Giải pháp phân vùng chức năng, phân bố hệ thống đô thị và điểm dân cư nông thôn; Xác định khu vực chức năng chuyên ngành, cơ sở sản xuất; Hệ thống công trình đầu mối hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội có ý nghĩa vùng…

Căn cứ quy mô, tính chất của vùng, đồ án QHXD vùng được nghiên cứu trên cơ sở bản đồ địa hình tỷ lệ 1/25.000 - 1/250.000. Thời hạn quy hoạch đối với QHXD vùng từ 20 năm đến 25 năm, tầm nhìn 50 năm.

QHXD vùng được phê duyệt là cơ sở để triển khai lập quy hoạch đô thị, QHXD khu chức năng đặc thù, QHXD nông thôn và quy hoạch hệ thống công trình hạ tầng kỹ thuật cấp vùng.

PV: Theo bà, QHXD tỉnh có vai trò, ý nghĩa như thế nào đối với các địa phương?

PGS.TS. KTS Đỗ Tú Lan: QHXD tỉnh có vai trò rất căn bản và có ý nghĩa quan trọng đối với mỗi tỉnh. Hiện nay nước ta có cấp hành chính địa phương cao nhất là cấp tỉnh, mỗi tỉnh có hệ thống bộ máy hành chính đồng bộ để quản lý Nhà nước, do đó QHXD tỉnh là một công cụ không thể thiếu được để giúp tỉnh có căn cứ quản lý toàn bộ cơ sở vất chất trong tỉnh đồng thời có chiến lược thực hiện từng bước hệ thống hạ tầng kỹ thuật và xã hội trong tỉnh theo từng giai đoạn theo điều kiện của mỗi tỉnh.

Việt Nam đã và đang tăng cường phân cấp phân quyền, vai trò chính quyền địa phương rất quan trọng, mỗi tỉnh được giao trọng trách trong việc quản lý sử dụng và khai thác đất đai, tài nguyên của địa phương cho nhu cầu phát triển theo phạm vi phân cấp.

Mỗi tỉnh có đặc thù khác nhau, điều kiện phát triển khác nhau, đồng thời trong bối cảnh kinh tế thị trường sự cạnh tranh phát triển lành mạnh cũng đòi hỏi mỗi tỉnh phải có những chiến lược quyết sách của mình dựa trên những lợi thế của mình.

Tôi cho rằng, QHXD tỉnh là một loại hình quy hoạch có tính tích hợp cao nhất, trong đó bao hàm đầy đủ các yếu tố xã hội, kinh tế, môi trường, hệ thống hạ tầng kỹ thuật… thể hiện đồng bộ hệ thống cơ sở vật chất cần thiết phát triển trên nền tảng hiện hữu và tiềm năng của khu vực. Do đó QHXD tỉnh chính là kim chỉ nam cho lãnh đạo tỉnh chỉ đạo các ngành triển khai thực hiện các hạng mục công trình một cách đồng bộ, theo từng giai đoạn thích hợp tạo sự phát triển cho tỉnh hợp lý nhất.

PV: Thưa bà, hiện nay một số đại biểu Quốc hội đang còn e ngại rằng quy hoạch tỉnh và QHXD tỉnh có sự trùng lắp về nội hàm. Quan điểm của bà về vấn đề này như thế nào?

PGS.TS. KTS Đỗ Tú Lan: Thực tế hiện nay các tỉnh đã và đang thực hiện QHXD tỉnh theo thể chế hiện hành. Như tôi đã nói, đây đã là quy hoạch có tính tích hợp cao, đáp ứng đầy đủ yêu cầu quản lý Nhà nước đối với một tỉnh, do đó không nên có sự thay thế mới bằng quy hoạch tỉnh. Hơn nữa, nội hàm của quy hoạch tỉnh không rõ ràng hệ thống cơ sở vật chất theo hướng tích hợp như QHXD tỉnh.

PV: Từng là chuyên gia tư vấn lập quy hoạch, vừa tham gia quản lý Nhà nước lĩnh vực quy hoạch, phát triển đô thị, bà có thể chia sẻ kinh nghiệm trong việc nghiên cứu, lập QHXD?

PGS.TS. KTS Đỗ Tú Lan: QHXD vùng là khoa học về sắp đặt vị trí hiệu quả cơ sở hạ tầng, giải quyết các vấn đề môi trường, xã hội và không gian phát triển kinh tế. Mỗi vùng có nhu cầu phát triển khác nhau, đặc biệt là sử dụng đất, bảo vệ đất nông nghiệp, đô thị, không gian phát triển công nghiệp, đầu mối giao thông và cơ sở hạ tầng, các căn cứ quân sự và bảo vệ các khu vực hoang dã, quy hoạch cho sự phát triển bền vững của vùng.

Trong hầu hết các nước châu Âu, quy hoạch vùng và quốc gia là “quy hoạch không gian”, chỉ đạo cấp độ nhất định của sự phát triển các thành phố và thị trấn cụ thể để hỗ trợ và quản lý các khu vực tùy thuộc vào nhu cầu thực tế, là công cụ quan trọng để điều tiết quản lý chống tập trung hoá.

Từ những thập niên trước, QHXD vùng đã được Chính phủ quan tâm bởi nhu cầu xây dựng các hệ thống hạ tầng khung trong những vùng lớn, cũng như các vấn đề di dân, vấn đề môi trường, hệ sinh thái có yếu tố vùng và liên vùng… do đó khi xây dựng hệ thống Luật Xây dựng (năm 2003) đã có những nội dung cụ thể cho việc nghiên cứu các vùng trên thực tế của Việt Nam.

Việc xác định các vùng xây dựng có yếu tố đặc thù khác hoàn toàn với việc phân vùng kinh tế hay vùng sinh thái, du lịch hay các vùng nông nghiệp…

Tuỳ theo giai đoạn và nhu cầu phát triển, việc xác định một vùng cần có QHXD, có thể trùng với một vùng kinh tế (theo phân vùng kinh tế), nhưng có thể là một không gian được xác định khác, để triển khai một số chiến lược quan trọng của quốc gia, việc xác định vùng cần QHXD theo một mục tiêu chiến lược.

Đối với những thành phố lớn như Thủ đô Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, bản thân mỗi thành phố đã có quy mô như một vùng tỉnh, mặt khác thành phố lớn có sự tương hỗ phát triển với các tỉnh lân cận và có ảnh hưởng qua lại rất lớn, hệ thống hạ tầng liên kết chặt chẽ. Do đó hầu hết các thành phố lớn trên thế giới đều có quy hoạch vùng thành phố lớn bao gồm thành phố lớn và vùng lân cận.

QHXD vùng tỉnh là một đơn vị vùng cơ bản nhất vì đã có phạm vi ranh giới hành chính chuẩn, do đó việc lập QHXD tỉnh rất thuận lợi. Hầu hết các tỉnh đã lập QHXD tỉnh, làm cơ sở để triển khai các quy hoạch đô thị điểm dân cư nông thôn, các hệ thống hạ tầng kỹ thuật mạng lưới và đầu mối, bảo vệ tài nguyên và phát triển các cơ sở kinh tế, dịch vụ xã hội…

Do hệ thống hành chính của Việt Nam không có hành chính cấp vùng, chỉ có cấp tỉnh trở xuống, do đó QHXD tỉnh đã và đang phát huy vai trò phục vụ quản lý tốt nhất, là công cụ trực tiếp nhất để bộ máy của tỉnh điều hành tính đồng bộ trong quá trình triển khai của mỗi ngành bởi QHXD tỉnh đã có sự tích hợp đầy đủ các thành phần định hướng phát triển của các ngành trong nội hàm của QHXD.

Hiện nay, hầu hết UBND các tỉnh, thành phố đều có treo một bản đồ QHXD vùng tỉnh thể hiện đầy đủ các chiến lược định hướng phát triển cho tỉnh trong giai đoạn 20 - 30 năm.

PV: Trân trọng cảm ơn bà!

Quý Anh (thực hiện)

Nguồn: www.baoxaydung.com.vn